Հայաստանի եվրոպական ուղու շուրջ քննարկումները նոր թափ ստացան վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Եվրոպական կառույցում ունեցած ելույթից հետո։ Այս համատեքստում «Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության ղեկավար Արման Թաթոյանը հանդես է եկել գնահատականներով՝ ներկայացնելով այն սկզբունքները, որոնք, ըստ նրա, պետք է դառնան Հայաստանի եվրոպական ուղղության իրական հիմքը։
Թաթոյանի համոզմամբ՝ Եվրոպայի հետ ինտեգրումը կարող է լինել արդյունավետ միայն այն դեպքում, երբ այն կառուցվում է ինքնահարգանքի և պետական արժանապատվության դիրքերից։ Նա ընդգծել է, որ ցանկացած ուժեղ միություն ընդունում է ոչ թե խնդրողներին, այլ այն պետություններին, որոնք կարողանում են պաշտպանել իրենց շահերը և հարգել սեփական քաղաքացիներին։
«Հայաստանի ճանապարհը դեպի Եվրոպա ճիշտ ճանապարհ է, սակայն կա մի կարևոր սկզբունք, որը պետք է հասկանալ հենց սկզբից։ Եվրոպայում չեն ընդունում այն երկրներին, որոնք գալիս են խնդրողի դիրքերից։ Այնտեղ ընդունում են այն պետություններին, որոնք հարգում են իրենց և իրենց քաղաքացիներին»,– նշել է նա։
Այս տրամաբանությամբ Թաթոյանը ներկայացրել է չորս սկզբունք, որոնք, ըստ նրա, պետք է դառնան Հայաստանի պետական քաղաքականության առանցքը՝ անկախ արտաքին ուղղությունից։
Առաջին սկզբունքը վերաբերում է Հայաստանի տարածքային ամբողջականությանը։ Նրա խոսքով՝ Հայաստանի միջազգային ճանաչված սահմանները պետք է մնան անձեռնմխելի։ Քանի դեռ Հայաստանի ինքնիշխան տարածքում գտնվում են օտար զինված ուժեր, որևէ լուրջ ինտեգրացիոն գործընթաց չի կարող լինել լիարժեք։
Երկրորդ սկզբունքը վերաբերում է Արցախի հայերի իրավունքներին։ Թաթոյանը նշել է, որ հարյուր հազարից ավելի հայեր դարձել են բռնի տեղահանվածներ, և ցանկացած խաղաղության համաձայնագիր, որը չի ներառում նրանց վերադարձի իրավունքի իրագործման և արդար փոխհատուցման մեխանիզմներ, չի կարող ամբողջական համարվել։ Նրա խոսքով՝ կայուն խաղաղությունը չի կարող կառուցվել մարդկանց ճակատագիրը անտեսելու հաշվին։
Երրորդ սկզբունքը վերաբերում է երկրի ներսում ժողովրդավարությանը և իրավունքների պաշտպանությանը։ Թաթոյանի գնահատմամբ՝ եվրոպական ճանապարհը անհամատեղելի է քաղաքական հետապնդումների, եկեղեցու նկատմամբ ճնշումների և իշխանության կենտրոնացման հետ։ Նա ընդգծել է, որ եվրոպական արժեքների հիմքում խոսքի ազատությունն է, դատարանների անկախությունը, փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանությունը և կրոնական հաստատությունների ազատ գործունեությունը։
Չորրորդ սկզբունքը վերաբերում է միջազգային պարտավորությունների պահպանմանը։ Նրա համոզմամբ՝ Հայաստանը պետք է լինի պետություն, որը պահում է իր խոսքը և լիարժեք կատարում է իր ստորագրած համաձայնագրերը այնքան ժամանակ, քանի դեռ դրանք գործում են և գործընկերները նույնպես կատարում են իրենց պարտավորությունները։
Թաթոյանը ընդգծել է, որ ներկայացված սկզբունքները ուղղված չեն որևէ գործընթաց խոչընդոտելուն։ Ընդհակառակը՝ դրանք պայմաններ են, որոնց դեպքում հնարավոր է կառուցել կայուն խաղաղություն և իրական ինտեգրում։ Նրա խոսքով՝ այն խաղաղությունը, որը կառուցվում է միայն զիջումների վրա և չի ապահովվում երաշխիքներով, երկարաժամկետ չի կարող լինել կայուն։
Քաղաքական գործիչը նաև ընդգծել է, որ եվրոպական ինտեգրումը չի կարող դիտվել միայն արտաքին քաղաքական ընտրություն։ Նրա խոսքով՝ այդ ճանապարհը սկսվում է երկրի ներսից՝ պետական ինստիտուտների կայացումից, քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանությունից և պետականության նկատմամբ հարգանքից։
Այս համատեքստում նա ամփոփել է իր գնահատականը մի կարևոր ձևակերպմամբ․ Հայաստանի ճանապարհը դեպի Եվրոպա սկսվում է ոչ թե եվրոպական մայրաքաղաքներից, այլ հենց Երևանից։