Եվրոպայում գազի բորսայական գներն այսօր բարձրացել են՝ մարտի 23-ից ի վեր առաջին անգամ գերազանցելով 1000 խորանարդ մետրի դիմաց 750 դոլարի ցուցանիշը։ Այս մասին հայտնում է ՌԻԱ Նովոստին՝ վկայակոչելով Լոնդոնի ICE բորսայի տվյալների վրա հիմնված հաշվարկները։
Նիդեռլանդների TTF ինդեքսով օգոստոսյան ֆյուչերսները բացել են աճուրդը 741.1 դոլար (+0.5%) ցուցանիշով։ Մոսկվայի ժամանակով 09:00-ի դրությամբ գինը հասել է 754.5 դոլարի (+2.3%)։ Գնանշումների դինամիկան ներկայացվում է՝ հաշվի առնելով նախորդ աճուրդային օրվա հաշվարկային գինը (737.6 դոլար)։
Եվրոպական շուկայում գազի գների բարձրացումը մեկնարկել էր մարտի 2-ին՝ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանի վրա հարձակումից հետո։ Հակամարտության ընթացքում առավելագույն ցուցանիշը (853.7 դոլար) գրանցվել էր մարտի 19-ին, երբ Կատարը կտրուկ կրճատեց հեղուկ բնական գազի արտադրությունը։
Դրան հետևած ամիսներին գների դինամիկան եղել է անկայուն․ մարտին գրանցվել է 60% աճ, ապրիլին՝ 14% նվազում, մայիսին՝ 5% աճ, իսկ հունիսին՝ 6% նվազում։ Հիշեցնենք, որ Եվրոպայում գազի պատմական ռեկորդը գրանցվել է 2022 թվականի գարնան սկզբին՝ հասնելով 3,892 դոլարի։
Ստորև ներկայացված է գազի գների դինամիկան և հիմնական ցուցանիշները.
|
Ժամանակահատված / Ցուցանիշ |
Գինը (1000 խմ) / Փոփոխությունը |
|
Աճուրդի բացում (օգոստոսյան ֆյուչերս) |
741.1 դոլար (+0.5%) |
|
Ընթացիկ գին (ժամը 09:00-ին) |
754.5 դոլար (+2.3%) |
|
Նախորդ օրվա հաշվարկային գին |
737.6 դոլար |
|
Մարտի 19-ի առավելագույն ցուցանիշ |
853.7 դոլար |
|
Պատմական ռեկորդ (2022 թ. գարուն) |
3,892 դոլար |
Պատճառահետևանքային կապը
Մերձավոր Արևելքում աշխարհաքաղաքական լարվածությունն ու Կատարի կողմից արտադրության կրճատումը պատճառ են դարձել գազի առաջարկի նվազման և շուկայում գների կտրուկ աճի համար։ Իսկ բորսայական տատանումներն ու առաջարկի անկայունությունը պատճառ են դարձել Եվրոպայում էներգակիրների գների՝ մարտ ամսից ի վեր բարձրագույն ցուցանիշին հասնելուն։
Գործնական ազդեցությունը
Գործնականում բորսայական գների նման աճը մեծացնում է եվրոպական արդյունաբերության ծախսերը և նպաստում էներգետիկ սպառման ծախսերի բարձրացմանը։ Շուկայի անկայունությունը ստիպում է Եվրոպայի էներգետիկ ընկերություններին վերանայել գնումների ռազմավարությունը ջեռուցման տարեշրջանից առաջ։