Քաղաքական վերլուծաբան Բորիս Նավասարդյանը Factor TV-ի եթերում վերլուծել է Ռուսաստանի կողմից հայկական ապրանքների դեմ կիրառվող սահմանափակումների ֆոնին Եվրահանձնաժողովի՝ հայկական արտադրանքի համար ԵՄ շուկան բացելու որոշումը, ինչպես նաև անդրադարձել դրա հնարավոր հետևանքներին և Հայաստանի ներքաղաքական զարգացումներին։
Ըստ վերլուծաբանի՝ Եվրամիության այս քայլը բխում է ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական ու բարոյական տրամաբանությունից։ Հայաստանը, հայտարարելով ԵՄ-ի հետ հարաբերությունները խորացնելու իր մտադրության մասին, բախվել է Ռուսաստանի տնտեսական ճնշումներին, ինչին ԵՄ-ն պարտավոր է արձագանքել։
«Պիտի ընդունենք, որ դա քաղաքական և բարոյական պարտավորություն է Եվրամիության կողմից, քանի որ Հայաստանը հնչեցնում է իր ցանկությունը՝ խորացնել հարաբերությունները Եվրամիության հետ, և օրենքի մակարդակով, և կոնկրետ վարվող քաղաքականության մակարդակով։ Հաշվի առնելով, որ այդ փոխադարձ շահագրգռվածության արդյունքում Ռուսաստանը կիրառում է տնտեսական և էներգետիկ պատժամիջոցներ Հայաստանի նկատմամբ, Եվրամիությունն իր պատրաստակամությունն է հայտնում, կրկնում եմ՝ բարոյական և քաղաքական պարտավորությունների շրջանակներում, Հայաստանին աջակցել այս բարդ իրավիճակից դուրս գալու նպատակով»։
Բորիս Նավասարդյանի դիտարկմամբ՝ Ռուսաստանի գործողությունները վնաս են հասցնում ոչ միայն Հայաստանին, այլև հենց Ռուսաստանին և նրա նախաձեռնած ինտեգրացիոն ծրագրերին, այդ թվում՝ Եվրասիական տնտեսական միությանը։
«Բացի նրանից, որ Ռուսաստանը վերջնականապես կարող է կորցնել Հայաստանին՝ որպես էական գործընկեր, ստեղծվում են ռիսկեր նաև Եվրասիական տնտեսական միության տրոհման համար, քանի որ այլ երկրները՝ Ղազախստանը և մյուսները, համոզվում են, որ Ռուսաստանը փոխարինում է տնտեսական փոխշահավետությունը ինչ-որ քաղաքական պահանջներով, և դա ոչ մեկին, կարծում եմ, դուր չի կարող գալ, բացի, միգուցե, Բելառուսի նախագահից»։
Վերլուծաբանը նշել է, որ Ղազախստանը խիստ շահագրգռված է, որպեսզի Հայաստանը ներգրավված լինի ԵՄ-ի կողմից աջակցվող «Միջին միջանցք» և «Գլոբալ դարպաս» ծրագրերում, և դա մեծացնում է Հայաստանի նշանակությունը Ղազախստանի համար։
Նա կարծում է՝ ՌԴ-ն դեռևս հաշվարկներ ունի՝ պատժամիջոցների քաղաքականությունը շարունակելու․ «Քանի Հայաստանում Ռուսաստանի պատկերացումների շրջանակներում շարունակվում է քաղաքական ապակայունացման գործընթացը, ապա կփորձեն պահպանել այդ պատժամիջոցների քաղաքականությունը մի քանի ամիս, մինչև կարծես թե ամեն ինչ տեղը ընկնի Հայաստանում»։
Ըստ Նավասարդյանի՝ խորհրդարանական ընտրություններից հետո Հայաստանում պետք է փոխվի քաղաքական մշակույթը՝ անցում կատարելով առճակատումից դեպի կառուցողական աշխատանք։ Նա կարևորել է խորհրդարանում էթիկայի մշտական հանձնաժողով ստեղծելու գաղափարը, որը կնպաստի աշխատանքի բովանդակության բարելավմանը։
Վերլուծաբանը նաև ընդգծել է, որ ԵՄ-Հայաստան հարաբերություններում պետք է կենտրոնանալ ոչ միայն կարճաժամկետ, այլև ռազմավարական նշանակության հարցերի վրա։
«Ես կարծում եմ՝ այսօր իմաստ ունի խոսել ինչ-որ կարճաժամկետ բաների մասին, քանի որ հետագա զարգացումները շատ բաների հետ են կապված։ Այստեղ լուրջ պարտավորություններ ենթադրող համաձայնագիր պետք է ունենանք, որը չի զիջելու իր պրակտիկ նշանակությամբ Ասոցացման համաձայնագրին և շատ ավելի բարձր կլինի, քան Ընդլայնված և համապարփակ գործընկերության համաձայնագիրը»։
Նա նաև նշել է, որ ԵՄ-ի հետ պետք է քննարկվեն ոչ միայն ազատ առևտրի, այլև Ռուսաստանի պատժամիջոցներից տուժած տնտեսվարողներին ուղղակի ֆինանսական փոխհատուցման հարցերը։
Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։
Ռոբերտ Անանյան