Արհեստական բանականության ոլորտում աշխատուժի պահանջարկը կտրուկ աճում է, սակայն այդ հնարավորությունները հիմնականում հասանելի են փորձառու մասնագետներին, ոչ թե ոլորտ մուտք գործողներին։ CNN-ի ներկայացրած նոր հետազոտության համաձայն՝ կորպորատիվ Ամերիկան ակտիվորեն փնտրում է AI մասնագետների, բայց շուկան առավելապես բաց է ավագ մակարդակի կադրերի համար։
AI-ով կառավարվող ձեռնարկությունների ինստիտուտի՝ AIDE Institute-ի տվյալներով՝ S&P 500 ընկերությունների կողմից LinkedIn-ում հրապարակված AI-ին առնչվող աշխատատեղերի հայտարարությունների 71%-ը նախատեսված է ավագ մակարդակի պաշտոնների համար։ Այդ թվում են տվյալների վերլուծաբանների, մեքենայական ուսուցման ինժեներների, AI ինժեներների և AI ստորաբաժանումների ղեկավարների հաստիքները։ Միևնույն ժամանակ, նման հայտարարությունների միայն 13%-ն է վերաբերում կրտսեր պաշտոններին, իսկ 16%-ը՝ միջին մակարդակի մասնագետներին։
Հետազոտողները ուսումնասիրել են ավելի քան 161 000 հայտարարություն, որոնցից 8 140-ը առնչվել են արհեստական բանականությանը։ Զեկույցի եզրակացությունն այն է, որ AI ոլորտում աշխատանքի ընդունման բումը իրական է, սակայն այն «ստեղծված է փորձագետների համար»։ AIDE Institute-ի ղեկավար և MIT-ի ավագ դասախոս Փոլ Չիկի խոսքով՝ AI ոլորտ մուտք գործելու ավանդական ճանապարհը նեղանում է, քանի որ ընկերությունները նախընտրում են այն մասնագետներին, որոնք արդեն ունեն խոր փորձ և կարող են կողմնորոշվել արագ փոխվող տեխնոլոգիական միջավայրում։
Այս միտումը լուրջ խնդիր է երիտասարդ մասնագետների համար։ Վերջին տարիներին նրանք արդեն բախվում են աշխատաշուկայի դժվարություններին՝ հատկապես այն մտահոգությունների ֆոնին, որ AI-ն կարող է փոխարինել մարդկանց մի շարք գործառույթներում։ Ընկերությունները կրճատում են անձնակազմը և ավելի խորությամբ ինտեգրում AI-ն իրենց գործընթացներում, ինչի հետևանքով սկզբնական մակարդակի աշխատանքները դառնում են ավելի սակավ։
Նյու Յորքի Դաշնային պահուստային բանկի տվյալներով՝ քոլեջների վերջին շրջանավարտների գործազրկության մակարդակը մարտի դրությամբ կազմել է 5,6%, մինչդեռ ընդհանուր գործազրկությունը նույն ամսին եղել է 4,2%։ Ստենֆորդի համալսարանի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ երիտասարդ աշխատողների զբաղվածությունը 2022 թվականի վերջից՝ OpenAI-ի ChatGPT-ի թողարկումից հետո, հիմնականում լճացած է։ AI-ի ազդեցությանը առավել ենթակա մասնագիտություններում երիտասարդների զբաղվածությունը 2022 թվականի վերջից մինչև 2025 թվականի սեպտեմբեր նվազել է 6%-ով, մինչդեռ ավելի փորձառու աշխատողների զբաղվածությունը նույն ոլորտներում աճել է 6-9%-ով։
Մասնագետների գնահատմամբ՝ սկզբնական մակարդակի որոշ աշխատանքներ ոչ թե պարզապես կրճատվում են, այլ կառուցվածքային առումով վերանում են։ Կրտսեր աշխատակիցներին նախկինում վստահվող բարձր հաճախականությամբ և համեմատաբար պարզ առաջադրանքները՝ առաջին սևագրերը, ռուտինային մշակումը և օժանդակ վերլուծությունները, ավելի հեշտ են ավտոմատացվում AI-ի միջոցով։ Արդյունքում շուկայում ավելի պահանջված է դառնում AI-ի աշխատանքի արդյունքները վերահսկող փորձառու մասնագետը, մինչդեռ սկսնակների համար փորձ ձեռք բերելու ավանդական ուղին թուլանում է։
ADP-ի գլխավոր տնտեսագետ Նելա Ռիչարդսոնի խոսքով՝ AI-ն ոչ միայն փոխում է ստեղծվող և կրճատվող աշխատատեղերի քանակը, այլև վերափոխում է աշխատանքային պարտականությունների բովանդակությունը։ Գործատուների առաջադրանքը, նրա խոսքով, այն չէ, որ երիտասարդների համար վերացնեն կարիերայի սանդուղքը, այլ օգնեն նրանց բարձրանալ ավելի բարդ և արժեքավոր գործառույթների մակարդակ։ Այլ կերպ ասած՝ AI դարաշրջանում աշխատանքի մուտքի կետը պարզապես տեղափոխվել է ավելի բարձր աստիճանի։