ԵՄ-ն ընդլայնում է Գրենլանդիայի ֆինանսավորումը

Եվրահանձնաժողովի (ԵՀ) նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը տարեվերջին նախատեսում է այցելել Գրենլանդիա, որի ընթացքում հնարավոր է հայտարարի կղզուն «տասնյակ միլիոնավոր եվրոներ» ծավալով հավելյալ ֆինանսական հատկացումների մասին։ Այս մասին, հղում անելով սեփական աղբյուրներին, հայտնում է Politico պարբերականը։

Այցի նախապատրաստական փուլը

Որպես ԵՀ նախագահի սպասվող այցի նախապատրաստություն՝ մայիսի 19-ին Գրենլանդիա է ժամանել Միջազգային գործընկերության հարցերով եվրոպական կոմիսար Յոզեֆ Սիկելան։

• Բարձր մակարդակի հանդիպում. Սիկելան բանակցություններ է վարել Դանիայի կազմում ինքնավարություն ունեցող կղզու վարչապետ Յենս-Ֆրեդերիկ Նիլսենի հետ։

• Գործարար համաժողով. Եվրոկոմիսարը կմասնակցի նաև Future Greenland բիզնես-ֆորումին։

ԱՄՆ-ի գործոնը և Դոնալդ Թրամփի հետաքրքրությունները

Future Greenland համաժողովին ներկա է լինելու նաև Գրենլանդիայի հարցերով ԱՄՆ հատուկ բանագնաց, Լուիզիանա նահանգի նահանգապետ Ջեֆ Լենդրին: Ըստ աղբյուրի՝ եվրոկոմիսար Սիկելայի և ԱՄՆ բանագնացի միջև առանձին հանդիպում նախատեսված չէ։

Միևնույն ժամանակ, դանիական կառավարական շրջանակներում առկա են մտահոգություններ Վաշինգտոնի երկարաժամկետ պլանների վերաբերյալ.

• Ռազմավարական վերահսկողություն. Դանիացի մի շարք պաշտոնյաներ կարծիք են հայտնել, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը դեռևս չի հրաժարվել Գրենլանդիան ԱՄՆ-ի վերահսկողության տակ վերցնելու նպատակից:

• Հռետորաբանություն. Փորձագետները նշում են, որ վերջին շրջանում Սպիտակ տան հայտարարություններն այս թեմայով դարձել են ավելի զուսպ, սակայն ռազմավարական հետաքրքրությունը պահպանվում է:

Իրավական և պաշտպանական կոնտեքստ

Գրենլանդիան աշխարհագրորեն և քաղաքականապես ունի յուրահատուկ կարգավիճակ.

• Ինքնավարություն. Տարածքը մտնում է Դանիայի թագավորության կազմի մեջ՝ լայն ինքնավարության իրավունքով։

• Անվտանգության երաշխիքներ. 1951 թվականին Վաշինգտոնն ու Կոպենհագենը ստորագրել են Գրենլանդիայի պաշտպանության մասին պայմանագիր (ի լրումն ՆԱՏՕ-ի պարտավորությունների)։ Ըստ այդ փաստաթղթի՝ ԱՄՆ-ն ստանձնել է կղզու պաշտպանությունը հնարավոր արտաքին ագրեսիայից: